Nie każda opowieść zaczyna się tam, gdzie moglibyśmy się jej spodziewać. Bo i co w muzeum archeologicznym może robić pasieka, pszczela rodzina i hotele dla dzikich zapylaczy? Odpowiedź kryje się w samej historii człowieka, która nigdy nie była wyłącznie historią ludzi, ale także historią roślin, zwierząt, owadów i środowiska, z którym człowiek był nierozerwalnie związany.
Częścią tego świata były i nadal są pszczoły. Towarzyszą człowiekowi od tysięcy lat, a ich obecność możemy odnaleźć w dawnych wierzeniach, przedmiotach codziennego użytku, gospodarce czy medycynie. Produkty pszczele pojawiają się w codzienności dawnych społeczeństw na wiele sposobów: jako pożywienie, materiał, lekarstwo, element obrzędów, a przede wszystkim jako świadectwo bliskości ludzi i otaczającej ich natury.
I właśnie tej wielowątkowej relacji chcemy przyjrzeć się bliżej podczas nowego cyklu spotkań w Muzeum Archeologicznym w Krakowie. Będziemy mówić o pszczołach, dzikich zapylaczach, roślinach miododajnych i środowisku, które współtworzymy razem z nimi. Sięgniemy do historii i archeologii, ale spojrzymy też na współczesne pszczelarstwo, ekologię miasta, bioróżnorodność i proste działania, które mogą pomóc zapylaczom w naszym najbliższym otoczeniu.
W programie znajdą się zarówno wykłady, jak i warsztaty, podczas których wiedza spotka się z bezpośrednim doświadczeniem. Część spotkań będzie miała charakter praktyczny i pozwoli uczestnikom zobaczyć z bliska jak funkcjonuje pasieka oraz jak wygląda praca z żywymi pszczołami.
Spotkania prowadzi Polska Kompania Pszczelarska – organizacja edukacyjna promująca zrównoważone pszczelarstwo. Misją Polskiej Kompanii Pszczelarskiej jest popularyzacja wiedzy o znaczeniu pszczół miodnych i dzikich zapylaczy dla środowiska oraz wspieranie odpowiedzialnego prowadzenia pasiek.
Terminy:
Lipcowe spotkane będzie wyjątkową okazją, by zajrzeć do ula, poznać tajemnice pszczelej rodziny i posmakować miodu.
29.07.2026 (środa), godz. 16:30 – 18:00
Wykład: Rośliny miododajne w przestrzeni miejskiej. Dziki ogród i jego rola dla zapylaczy, który poprowadzi profesor Łukasz Łuczaj
Pierwsza część wykładu poświęcona będzie roli roślin miododajnych w środowisku miejskim oraz ich znaczeniu dla pszczół, innych zapylaczy i jakości miejskich ekosystemów. Uczestnicy poznają najważniejsze gatunki drzew, krzewów, bylin i roślin zielnych występujących w Polsce, które stanowią cenne źródło nektaru i pyłku w miastach.
Drugą część wykładu „Dziki ogród” poprowadzi gość specjalny – prof. Łukasz Łuczaj. Opowie, jak projektować ogrody inspirowane naturą, wspierać lokalne ekosystemy i zapraszać do swojego otoczenia więcej dzikiej przyrody. To niepowtarzalna okazja dla wszystkich, którzy chcą tworzyć piękne, żywe i przyjazne środowisku ogrody.
Prof. dr hab. Łukasz Łuczaj – polski botanik, profesor nauk biologicznych, wykładowca akademicki, profesor Uniwersytetu Rzeszowskiego, popularyzator nauki, wideobloger i działacz na rzecz ochrony przyrody, autor publikacji na temat dzikich roślin jadalnych. (źródło: Wikipedia) lukaszluczaj.pl/
29.07.2026 (termin zależny od pogody i nastroju w pasiece), godz. 18:15 – 19:45
Warsztat: „Miodobranie w ogrodzie Muzeum Archeologicznego w Krakowie – współczesne i dawne metody pozyskiwania miodu”
Centralnym punktem warsztatu będzie pokaz miodobrania. Uczestnicy wezmą udział w kolejnych etapach pozyskiwania miodu: otwieranie ula, wyjmowanie ramek z plastrami, odsklepianie komórek woskowych oraz wirowanie miodu w miodarce.
Prowadzący Ania Kmiecik oraz Jasiek Bielak zabiorą Państwa w historyczną podróż pokazującą wybrane metody pozyskiwanie miodu. Chętni uczestnicy warsztatu będą mogli samodzielnie spróbować swoich sił w poszczególnych etapach miodobrania.
Ważne: prosimy o odpowiedni ubiór oraz o nieużywanie mocnych perfum i intensywnych zapachów podczas wydarzeń – mogą drażnić pszczoły.
Zapisy i udział
→Udział w wydarzeniach jest bezpłatny. →Wejściówki dostępne są na stronie: bilety.ma.krakow.pl. →Liczba miejsc jest ograniczona.
Ważne informacje dotyczące bezpieczeństwa
Część warsztatów będzie odbywać się w bezpośrednim kontakcie z żywymi pszczołami. Z tego względu warsztaty prowadzone przy pasiece nie są przeznaczone dla osób uczulonych na jad pszczeli, a udział w warsztatach przy ulach będzie możliwy po podpisaniu stosownego oświadczenia. Na warsztaty w pasiece zapraszamy osoby pełnoletnie.
⇒Podczas warsztatu w pasiece każdy uczestnik zostanie wyposażony w bluzę pszczelarską z kapeluszem oraz rękawice ochronne.
⇒Prosimy, aby na zajęcia założyć długie, przewiewne spodnie, skarpetki oraz, jeśli to możliwe, pełne obuwie.
⇒Prosimy, aby osoby biorące udział w warsztatach przy pasiece nie używały mocnych perfum ani innych intensywnych zapachów, które mogą drażnić pszczoły.
Kontakt
W razie pytań zachęcamy do kontaktu pod numerem telefonu (12) 422 71 00, wew. 3 lub mailowo: rezerwacjegrupy@ma.krakow.pl
Harmonogram kolejnych spotkań:
- 5.09.2026
Wykład: „Wprowadzenie do miodoznastwa”
Warsztat: „Poznaj miody świata i produkty pszczele – warsztaty miodoznawcze”
- 17.10.2026
Wykład: „Dzikie zapylacze w Polsce – jak je wspierać w obliczu przepszczelenia”
Warsztat: „Budowa hotelu dla dzikich zapylaczy” – warsztaty DIY podczas których 25 uczestników wykona moduły składające się na hotel dla dzikich zapylaczy mający wzbogacić ogrody Muzeum.
- 18.10.2026
Wykład: „Jan Dzierżon – polski geniusz pszczelarstwa”
- 28.11.2026
Wykład dla dzieci: „Fascynujący świat pszczół” – historia pszczół i ich gatunki poznaj pszczelą rodzinę (królowa, truteń, pracownica) dzień z życia pszczoły miodnej produkcja miodu, rola pszczół w codziennym życiu.
Wykład oraz warsztat dla dzieci: „Magiczny świat wosku” – rodzaje wosków i ich pochodzenie, jak powstaje wosk pszczeli, jak jest wykorzystywany, właściwości wosku (doświadczenie), budowa komórki i plastra pszczelego, tworzenie świeczki z wosku pszczelego.
Już za nami:
Przyjrzymy się temu, jak daleko w przeszłość sięga relacja człowieka z pszczołami oraz jakie ślady tej relacji można odnaleźć w kulturze materialnej. Uczestnicy poznają najstarsze dowody bartnictwa i pszczelarstwa, dowiedzą się, jak starożytne cywilizacje wykorzystywały miód, wosk oraz propolis, a także jakie znaczenie symboliczne przypisywano pszczołom w kulturze, religii i gospodarce.
⇒Prosimy, aby osoby biorące udział w wydarzeniu nie używały mocnych perfum ani innych intensywnych zapachów, które mogą drażnić pszczoły.
Podczas wykładu uczestnicy poznają niezwykły świat pszczół i podstawy pszczelarstwa. Dowiedzą się, jak funkcjonuje pszczela rodzina, jak wygląda życie w ulu oraz na czym polega praca pszczelarza i prowadzenie pasieki.
⇒Prosimy, aby osoby biorące udział w wydarzeniu nie używały mocnych perfum ani innych intensywnych zapachów, które mogą drażnić pszczoły.
To wyjątkowa okazja, by zobaczyć z bliska pracę pszczelarza, poznać różne typy uli oraz obserwować życie pszczelej rodziny w jej naturalnym środowisku.
⇒Prosimy, aby osoby biorące udział w warsztatach przy pasiece nie używały mocnych perfum ani innych intensywnych zapachów, które mogą drażnić pszczoły.
Cykl „Pszczoły w historii i archeologii” realizowany jest dzięki dofinansowaniu w ramach z Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS) 2021-2027
Nazwa realizowanego projektu: „Dawny klasztor – byłe więzienie – nowoczesne muzeum. Adaptacja zabytkowej siedziby Muzeum Archeologicznego w Krakowie do współczesnych standardów na 175 rocznicę powstania instytucji” to dofinansowana z Funduszy Europejskich operacja o znaczeniu strategicznym dla Małopolski.
Zakres działań projektu obejmuje kompleksowa modernizację Muzeum, w tym:
- przebudowę i rozbudowę budynku głównego,
- odbudowę historycznego ogrodu wraz z wirydarzem,
- rozwój nowoczesnej oferty wystawienniczej oraz przestrzeni edukacyjno-kulturalnej.
Grupy docelowe
Projekt ma na celu zwiększenie zaangażowania następujących grup: Seniorzy, Studenci, Rodzice dzieci w wieku szkolnym i przedszkolnym, Osoby pracujące bez dzieci, Specjaliści, Nauczyciele, Miłośnicy sztuki, Osoby z niepełnosprawnościami, Turyści
Wartość projektu 69 952 515,45 PLN
Dofinansowanie UE 40 334 334,02 PLN
Więcej o projekcie na https://ma.krakow.pl/feniks/
